چاپ هشتم کتاب «عصر زرین فرهنگ ایران» تالیف نریچارد ن.فرای و ترجمه مسعود رجب‌نیا از سوی انتشارات سروش منتشر و روانه بازار نشر شد.

هدف این کتاب که دنباله میراث باستانی ایران است باز گفتن رویدادهای فتوحات عربان در ایران و آسیای میانه و سخن از نتایج این کشور گشایی‌ها نیست؛ زیرا این کار پیش از این انجام یافته است. هدف این کتاب عبارت است از بیان نظریات کلی مردم سرزمین‌های گشوده شده نسبت به جهانگیران عرب و آیین اسلام. همچنین این کتاب با سرگذشت عربان و اسلام در شرق و نیز علل برافتادن ساسانیان سر و کار دارد. براثر حمله عرب، آسیای میانه پاره‌ای شد از قلمرو خلافت و ایرانیان آسیای میانه نخستین بار پس از زمان هخامنشیان با خویشان غربی خود پیوستند. در نتیجه نفوذهای آسیای میانه و ایرانیان شرقی را در هنگام ارزیابی میراث ایران کهن بر فرهنگ اسلامی باید بشمار آورد. گذشته از اینها به عقیده نگارنده، حمله عرب علت عمده انتشار زبان فارسی است در آسیای میانه و سراسر مشرق که پیش از اسلام در آنجاها با لهجه‌ها و زبان‌های ایرانی گوناگونی سخن می‌گفتند و زبان‌های کتابت آن حدود عبارت بود از خوارزمی و سغدی و کوشانی باختری. تاکنون به انتشار زبان عربی توجه فراوان شده است و شانه به شانه آن و نه خلاف آن زبان فارسی نیز رواج یافت. همه می‌دانند که بسیاری از ایرانیان پارسیان و سغدیان و خوارزمیان و غیره خواندن و نوشتن عربی را فراگرفتند ولی عرباتی که در مشرق جای گزیدند ناگزیر بودند از ارتباط با مردم بومی که عربی نیاموخته بودند. بنابراین اینان بیشتر به زبان رسمی سابق دربار ساسانی که دری یعنی فارسی ساده بی در آمیختگی با عربی باشد، سخن می‌گفتند. زبان فارسی کنونی هم دنباله‌ای است از این زبان که بعدها با واژه‌ها و اصطلاحات بی‌شمار عربی برای پدیدار ساختن زبان پرپیرایه فارسی در برابر زبان ساده دریدر آمیخت.

موضوع دیگر شایان بررسی همانا پیدا آمدن زبان و شعر نو فارسی است در ماوراء النهر و نه در استان فارس. ماورا النهر در قلمرو ساسانیان نبود و مردم آن نیز مانند بیرونی نام آو،ر پس از فتوحات اسلام تاچار بودند هم فارسی و هم عربی را بیاموزند. ایرانیان شرقی ضرورت در آمیختن این دو زبان را دریافتند و در نتیجه یک زبان فارسی نو اسلامی در آمیخته با عربی پدید آمد. در غرب ایران نیز زبان عربی و فارسی در سخن گفتن به کار می رفتند اما فارسی چون هنوز با زبان پهلوی که زبان رسمی شده ایین زرتشتی بود پیوندی داشت، نوشته نمی شد. زبان عربی در کنار فارسی زبان اسلام بود ولی این دو زبان همواره جدا ماندند. از اینها گذشته شرق به فرمان یک دودمان بومی یعنی سامانیان درآمده بود در صورتی که غرب ایران به بغداد نزدیکتر بود. چون سلجوقیان ایران را یکپارچه ساختند و آناطولی را نیز گرفتند زبان و فرهنگ فارسی نو را که در زمان سامانیان پا گرفته بود همه جا با خود بردند. در این کتاب کوشیده شده تا تنها از بردن نام و نقل رویدادها از منابع درجه دوم همه جا در دسترس است خودداری شود بلکه یادداشت‌ها و مراجع کتابشناسی که خواننده را در دنبال کردن مسائل جالب توجه توانا سازد، به دست دهد.

چاپ هشتم این کتاب در 332 صفحه وزیری، شمارگان 500 نسخه و با قیمت 480.000 تومان توسط انتشارات سروش در اختیار علاقه‌مندان به مباحث این حوزه قرار گرفته است.

علاقه‌مندان برای تهیه این کتاب می‌توانند از طریق فروشگاه با شمارۀ 88310610 و فروشگاه اینترنتی با شماره 66415401 تماس حاصل نمایند. همچنین از طریق پیام‌رسان‌های بله و ایتا انتشارات سروش به شماره 09921605119 یا با مراجعه به سایت سروش www.soroushpub.com برای تهیه کتاب اقدام نمایند.