چاپ چهارم کتاب «چیستان؛ مقبول دیروز، مغفول امروز» نوشته سیدعلیرضا هاشمی از سوی انتشارات سروش منتشر و روانه بازار نشر شد.
به گزارش روابطعمومی انتشارات سروش؛ فولکلور یا ادبیات عامیانه، ترانهها، امثال، باورها، افسانهها، چیستانها و هرآنچه را از سالهای دور، از فرهنگ و ادبیات به یادگار مانده است، شامل میشود.
چیستانها از کهنترین زمانها در میان همه اقوام ابتدایی و مردم جامعههای سنتی و پیشرفته جهان شناخته شده بودند و بهکار میرفتند. از این روست که فولکلور همه اقوام جهان آکنده از چیستان است. در حقیقت با پیشرفت تمدن، چیستانها با حفظ زندگی خود پیچیدهتر، هوشیارانهتر و دقیقتر شدهاند، اما با سادهتر و پیشپا افتادهترشدن روابط، علاقه به چیستان نیز رنگ باخته و کهنه شده است.
با جستوجو در چیستانها و معماهای فارسی، باتوجه به منابع محدودشان، به این نتیجه میرسیم که هرچند لُغُز و معماهای فارسی جای ویژهای در ادبیات مکتوب و شفاهی ما دارند، پژوهشهای انگشتشماری در این سبک کهن، سرگرمکننده و پرمحتوای ادبی صورت گرفته است.
نویسنده این کتاب در بررسیهای خود تنها به چند مقاله و مقدمه موضوعی درخصوص چیستان دست یافته است و برای یافتن مطالب دیگر در خصوص چیستان و معما، با مراجعه به کتابهای ادبی، تاریخ ادبیات و دیگر کتابها، تنها به سطوری در اینباره دست یافته است. با این حال یافتن مقاله یا مقدمههای موضوعی در این خصوص نشان از تلاش نویسندگان و پژوهشگران درباره این گونه ادبی آفرینش ذهنی دارد.
چیستانها که زمانی آموزه تعلیمی برای نوباوهگان و موضوعی برای دورههای شبانه روستاییان، شبنشینی خانوادهها و محفل قهوهخانهها در شبهای بلند زمستان بودند، درحال حاضر موضوعی بیگانه به شمار میآیند و جای خود را به پیامکهای تلفن همراه، موسیقی، عکس، فیلم یا گفتوگوهای روزمره که از آن به «فرهنگ گلایه» یاد میشود، دادهاند. بهعبارتی چیستانها را میتوان «مقبول دیروز، مغفول امروز» دانست که کاربردهای خود را در خانواده و میهمانیها و شبنشینیها از دست داده است.
کتاب حاضر با هدف آشنایی بیشتر مخاطبان خود با دو موضوع «چیستان» و «معما» و منابع قابل دسترس در این دو موضوع نگاشته شده است. در مقدمه به نُه مرجع قابل دسترس درخصوص چیستان اشاره شده است که میتواند برای خوانندگان بسیار سودمند باشد.
بخش اول کتاب دارای دو مقاله، یکی با نام «چیستان» و دیگری به نام «معما» است که با استفاده از منابع و ارجاعات انتهایی آنها، این دو موضوع تدوین شده است.
در بخش دوم نیز با استفاده از اسناد موجود در «گنجینه فرهنگ مردم» رادیو، نمونه چیستانهای موجود در این گنجینه را طبقهبندی و بازنویسی شدهاند. در این بخش خواننده با نمونههایی از چیستانهای گیاهی و جانوری، چیستانهای مربوط به انسان، چیستانهای مادی و مربوط به زندگی، چیستانهای پدیدههای طبیعی، چیستانهای امور انتزاعی و مقدس و چیستانهای متفرقه آشنا میشود و در پایان کتاب پاسخ هر چیستان با ذکر نام راویان آن بیان شده است.
چاپ چهارم این کتاب در 160 صفحۀ رقعی، شمارگان 500 نسخه و با قیمت 270.000 تومان توسط انتشارات سروش در اختیار علاقمندان به مباحث این حوزه قرار گرفته است.
علاقهمندان برای تهیه این کتاب میتوانند از طریق فروشگاه اینترنتی با شمارۀ 66415401 تماس حاصل نمایند. همچنین از طریق پیامرسانهای بله و ایتا انتشارات سروش به شماره 09921605119 و یا با مراجعه به سایت سروش www.soroushpub.com، برای تهیه کتاب اقدام نمایند.
