کتاب تاریخ معماری و هنر اسلامی

کتاب «تاریخ معماری و هنر اسلامی» حاصل تلاش بیست تن از استادان برجسته و پژوهشگران صاحب‌نام این حوزه است؛ شش نفر با مرتبه علمی پرفسوری و چهارده نفر دارای درجه دکترا، که همگی در دانشگاه‌های معتبر آسیا، اروپا و آمریکا کرسی تدریس دارند. این اثر در قالب ۶۰۰ صفحه متن اصلی و ۴۰ صفحه ضمیمه (مشتمل بر شرح احوال علمی نویسندگان کتاب، کتاب‌شناسی موسّع، تصاویر فراوان با کیفیت عالی، جدول‌ها و نمودارها و نمایه وقایع تاریخی، شرح دودمان‌های حکومت‌گر در سراسر پهنۀ اسلامی از آغاز اسلام تا قرن بیستم میلادی و فهرست اعلام)، با قطع رحلی بزرگ و جلد سخت (گالینگور) در سال ۲۰۰۰ میلادی توسط انتشارات Konemann در شهر کلن آلمان منتشر شده و سپس به انگلیسی ترجمه گردیده است. ترجمه فارسی نیز بر اساس همین نسخه انگلیسی صورت گرفته است.

تنوع نویسندگان و گستره پژوهش‌ها، این کتاب را به یکی از منابع غنی و مرجع در زمینه هنر و معماری اسلامی بدل کرده و آن را به‌نوعی دائره‌المعارف جامع در این حوزه تبدیل نموده است.

در این اثر، روند تاریخی توسعه مناطق اسلامی و خاندان‌های حکومت‌گر آن بررسی شده و جلوه‌های متنوع هنری از آغاز اسلام تا دوران معاصر به تفصیل شرح داده شده است. در واقع، می‌توان این کتاب را یک دوره کامل از تاریخ اجتماعی و هنری جوامع اسلامی دانست، به‌ویژه آنکه تا وقایع عصر حاضر، از جمله انقلاب اسلامی ایران، ادامه می‌یابد.

فصل پایانی کتاب به‌سبب ارائه تاریخ فشرده‌ای از شکل‌گیری حکومت‌های منطقه خاورمیانه و خاور دور، از جذابیت خاصی برخوردار است. از آجرکاری و کاشی‌کاری خلاقانه ازبکستان گرفته تا اسلیمی‌های درخشان و طبیعت‌گرایانه هند و ایران، و تزئینات هندسی بی‌نظیر اسپانیا و مغرب اسلامی، همچنین نگارگری، خوشنویسی، فلزکاری، سفال‌گری، کاشی‌کاری و گوهرسازی اقوام مختلف اسلامی، همگی جلوه‌هایی از زیبایی و کمال آفرینش الهی را به نمایش می‌گذارند.