کتاب جامعه‌شناسی هنر اسلامی

نویسنده در مقدمه کتاب «جامعه‌شناسی هنر اسلامی»، انگیزه خود را از نگارش آن در دو مسئله خلاصه می کند، اول، الفت طولانی مدت با هنر اسلامی و زندگی در دنیایی که فرهنگ آن آکنده از این هنر است» و دوم «اوضاع بد سیاسی روزگار ما که پاکترین و زیباترین جلوه‌های نهفته در میراث فرهنگی هنری و اجتماعی مرتبط با اسلام را هدف گرفته و کمر به تخریب آن بسته است؛ مسائلی که باعث شده او بر خود لازم بداند به احقاق حق این هنر در حوزه تخصصی مطالعاتی خود بپردازد و سعی در زدودن غبار برآمده از پس‌زمینه‌های ایدئولوژیک و خصومت‌های سیاسی، دینی و تاریخی از چهره آثار هنر اسلامی بنماید. همین موارد از مهم‌ترین انگیزه‌های مترجم برای ترجمه این اثر نیز بوده اند.در کتاب «جامعه شناسی ،سلیقه» نقل قولی از لسینگ درباره ذوق و سلیقه با این مضمون آمده است: «کسی که یک سلیقه تک بعدی دارد مثل این است که هیچ سلیقه ای ندارد سلیقه حقیقی همه جانبه است و تمام انواع زیبایی ها را دریه می گیرد. اما از هیچ یک از آنها بیش از آنچه بر حسب نوعش می‌تواند عرضه کند، انتظار ندارد مسحور کننده باشد.»

گذشته از موارد یاد شده، با وجود روند رو به رشد مخاطبان حوزه مطالعات جامعه‌شناختی هنر و نیز اهمیت هنر اسلامی و نقش مهم ایرانیان در شکوفایی آن، درحال‌حاضر اثری اختصاصی و جامع در زمینه جامعه‌شناسی هنر اسلامی و بررسی روند ارتباط آن باجامعه در دسترس علاقه‌مندان فارسی زبان نیست و تنها مقالاتی پراکنده و معدود در این زمینه وجود دارد. از دیگر سو نقدهای برخی منتقدان به هنر اسلامی در بسیاری از موارد در حوزه جامعه‌شناسی هنر قرار دارد. این کتاب ضمن همگامی با اقبال مخاطبان حوزه هنر به مفاهیم و مطالعات جامعه‌شناسانه، به پر کردن بخشی از خلا موجود در این حوزه یاری می‌رساند. در این اثر، معتوق ضمنن درک و توجه به فضای معنوی هنر اسلامی تلاش می‌کند به برخی پرسش‌ها در زمینه رابطه هنر اسلامی با جامعه پاسخ گوید.